Mossel

Mytilus edulis, M. chilensis, M. galloprovincialis, Perna canaliculus

    • MSC label
      Wildvangst
    • ASC label
      Aquacultuur
    • Waddenzee (Duitsland, Nederland)
      Aquacultuur - Bodemcultuur - Compleet
    • Waddenzee (Duitsland, Nederland)
      Aquacultuur - Bodemcultuur - Hybride
    • Atlantische Oceaan noordoost FAO 27 (Waddenzee); Middellandse Zee en Zwarte Zee FAO 37
      Dreg

    Biologie

    Mossels zijn tweekleppige schelpdieren die vaak dicht op elkaar leven, vastgehecht aan elkaar en aan een vaste ondergrond (stenen, palen en touwen) door middel van byssusdraden (de ‘baard’ van de mossel). Zo vormen ze riffen die belangrijk zijn voor andere mariene organismen. Daarenboven vormen ze de voornaamste voedselbron voor vele zeevogels. Alle mossels zijn filtervoeders, worden zo’n 8 cm groot en hebben een typische blauwe, soms paarse of bruine kleur. De gewone mossel (Mytilus edulis) komt voor in het noordelijk halfrond terwijl de Chileense mossel (Mytilus chilensis) gevonden wordt voor de kust van Chili en de Falkland eilanden. Mytillus galloprovincialis is groter dan de gewone mossel en wordt voornamelijk gekweekt in de Middellandse Zee. De Nieuw-Zeelandse mossel (Perna canaliculus) wordt ook op de Europese markten verhandeld.

    Toestand van het bestand

    Mossels worden zowel in het getijdengebied (bouchots, mosselpark), als in zee op dieptes van minder dan 20 meter geteeld (bodemcultuur, hangcultuur), met een relatief lage impact op het milieu. Zolang de beschikbare biomassa groot genoeg is om te voorzien in zowel de behoeften van het ecosysteem als die voor menselijke consumptie kan de mosselkweek ongestoord verder gaan.

    Ecologische impact

    De ecologische impact hangt af van het type mosselkwekerij. Mosselen worden meestal gekweekt in bodemcultuur, aan touwen die worden opgehangen aan drijvende systemen of rond palen worden gewonden in het getijdengebied (‘bouchots’). Het mosselzaad wordt opgevist vanop natuurlijke mosselbanken of ingevangen op drijvende koorden en netten (mosselinvanginstallaties). Recent wordt mosselzaad ook gekweekt in broedhuizen, zogenaamde ‘hatcheries’. Jonge dieren (‘zaad’) worden daarna bevestigd op touwen of palen of uitgestrooid op de zeebodem in daarvoor speciaal voorziene percelen, waar men ze verder laat groeien tot ze geoogst. Het kweken van mossels vereist geen extra voer aangezien ze voedsel filteren uit hun omgeving. Wanneer mossels gekweekt worden op houten palen of koorden is het effect op de omgeving minimaal, aangezien de zeebodem niet beschadigd wordt, er geen soorten verspreid worden in nieuwe gebieden en deze methodes niet worden toegepast in beschermde gebieden. Kweekmossels worden vaak ingevoerd uit het buitenland wat leidt tot het mengen van endemische en invasieve soorten en het verspreiden van parasieten. Bij het baggeren of dreggen om mossels te oogsten uit een bodemcultuur worden de mossels van de zeebodem geschraapt waarbij het habitat volledig wordt vernield. Indien mossels selectief met de hand geoogst worden, is er geen bijvangst of teruggooi en is de impact op de bodemhabitat laag.

    Beleid

    Het beheer van Europese mosselkwekerijen is vaak in strijd met natuurbehoud, maar het invoeren van beheersmaatregelen met betrekking tot de omvang van baggeren in ruimte en tijd en het duurzaam verzamelen van mosselzaad leidt tot vooruitgang. Door de variatie in de milieuomstandigheden blijft het echter moeilijk om de juiste maatregelen te treffen die de productie op een duurzaam niveau weten te stabiliseren. Vanaf 2020 geldt een 0-quotum op het afvissen van jong mosselbroed in het natuurgebied van de Waddenzee, omdat de druk op de natuurlijke mosselbanken te groot wordt. Daarom investeert de Nederlandse mosselsector in duurzame alternatieven, zoals mosselinvanginstallaties en broedhuizen. Aan de Belgische kust is het pukken van mosselen verboden bij wet, vooral omwille van de mogelijke gezondheidsrisico’s. Er gebeurt immers geen systematische controle op de aanwezigheid van toxische algen (schelpdierwaterkeuring).

    Pin It on Pinterest

    Share This